Zarządzanie przez cele (ZPC, ang. MBO – Management by Objectives) to metoda tworzenia spójnych celów dla wszystkich komórek organizacji. Opiera się na założeniu, że inicjatywa, aktywność i motywacja pracowników stanowią najcenniejsze zasoby przedsiębiorstwa, dlatego cele ustalane są tu wspólnie przez przełożonych i podwładnych. Jeśli pracownik osiągnie swoje własne cele, to zostaną jednocześnie zrealizowane cele jego komórki organizacyjnej, a co za tym idzie – cele całej organizacji. ZPC to technika zorientowana na wynik. Uznawana jest za wyjątkowo skuteczną zarówno w osiąganiu celów operacyjnych, jak i strategicznych w przedsiębiorstwie. Wykorzystuje się ją na całym świecie w biznesie, w handlu i w administracji publicznej, jako metodę oceny i motywowania kadr.
Jak zwiększyć zaangażowanie pracowników w wykonywanie powierzonych im zadań? Jak zachęcić ich do podejmowania własnej inicjatywy? W jaki sposób przedstawić podwładnym strategię firmy, by mieli oni świadomość stanowienia jej nieodłącznej części i by przejęli odpowiedzialność za osiąganie swoich jednostkowych celów? Odpowiedzi na zadane pytania znaleźć można w metodzie ZPC.
Na uwagę zasługuje tu szczególna wersja ZPC, OKR (ang. Objectives and Key Results, cele i kluczowe rezultaty). Metoda ta została opracowana w firmie Intel i obecnie stosowana jest z powodzeniem w takich organizacjach jak Google, Uber czy Booking. Ułatwia ona wybór priorytetów, a także zgranie działań i skuteczny monitoring realizacji celów.
Na czym polega? Jak sama nazwa wskazuje, wymaga ona ustalenia celu i kluczowych rezultatów, przy czym duże znaczenie ma tu format zapisu oraz sam proces tworzenia celów i rozliczania ze stopnia ich osiągnięcia. Cel musi być jakościowy i niewymierny. Ma stanowić niejako „sztandar” dla naszych działań (na przykład: pozostawiamy po sobie minimalny ślad węglowy). Kluczowe rezultaty natomiast, jako miary osiągnięcia celu, muszą być wymierne i obiektywne (na przykład: 20% stosowanych przez nas materiałów nadaje się do recyklingu, 70% wykorzystywanych przez nas surowców ulega biodegradacji, łańcuch dostaw generuje 0% odpadów). Wyznaczone cele powinny być na tyle ambitne, by doprowadziły do zmiany dotychczasowych sposobów działania. Zwykła poprawa to w tym przypadku za mało.